ATEX Nedir? Maden Ocaklarında Neden Önemlidir?

Grizu ve kömür tozu riski olan ocaklarda kullanılacak ekipmanın ATEX işaretlerini nasıl okuyacağınızı ve satın alırken nelere bakmanız gerektiğini anlatıyoruz.

ATEX, Fransızca “ATmosphères EXplosibles” (patlayıcı ortamlar) ifadesinin kısaltmasıdır. Patlayıcı gaz veya toz bulunabilecek ortamlarda kullanılan ekipmanın, kendisinin bir ateşleme kaynağı olmamasını güvence altına alan Avrupa düzenlemelerini ifade eder.

Türkiye'de hangi mevzuat geçerli?

Ekipman tarafında 2014/34/AB direktifine karşılık gelen “Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ile İlgili Yönetmelik”, işyeri tarafında ise “Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik” uygulanır. İşveren, patlayıcı ortam riskini değerlendirmek ve bu ortamlarda uygun sertifikalı ekipman kullandırmakla yükümlüdür.

Madencilik için Grup I

ATEX ekipmanı iki gruba ayırır. Grup I grizu (metan) ve yanıcı toz riski bulunan yeraltı madenleri ve bunların yerüstü tesisleri içindir. Grup II ise kimya, enerji, rafineri gibi diğer endüstrilerdir. Yeraltı kömür ocaklarında Grup I işaretli ekipman aranmalıdır.

• M1 kategorisi: Patlayıcı ortam oluştuğunda bile çalışmaya devam edebilecek, en yüksek güvenlik seviyesindeki ekipman.
• M2 kategorisi: Patlayıcı ortam oluştuğunda enerjisinin kesilmesi öngörülen ekipman.

Etiket nasıl okunur?

ATEX sertifikalı bir üründe altıgen içinde “Ex” simgesi bulunur. Etikette grup ve kategori (örneğin I M1), koruma tipi (örneğin Ex ia – kendinden güvenli devre, Ex d – alev sızdırmaz gövde), sertifika numarası ve onaylanmış kuruluş numarası yer alır. Uluslararası projelerde ATEX ile birlikte IECEx sertifikası da sıkça istenir.

Satın alırken kontrol listesi

• Ürünün ve sertifikanın Grup I (madencilik) için düzenlendiğini doğrulayın.
• Sertifika numarasını ve onaylanmış kuruluşu tedarikçiden yazılı olarak isteyin.
• Batarya, şarj ünitesi gibi aksesuarların da sertifika kapsamında olup olmadığını sorun.
• Kullanım kılavuzunda belirtilen koşulların (sıcaklık aralığı, şarjın nerede yapılacağı) sahanıza uygun olduğundan emin olun.

ATEX sertifikalı madenci lambaları ve diğer ürünler için sertifika belgelerini ürün sayfalarımızdan indirebilir, sahanıza uygun ürün için bizimle iletişime geçebilirsiniz.